Hình ảnh quen thuộc về giày bảo hộ là một đôi giày da nặng trịch, cứng, đi cả ngày mỏi chân. Đó cũng là lý do nhiều công nhân ngại mang giày bảo hộ, hoặc chỉ mang khi có kiểm tra. Trong khoảng mười năm trở lại đây, ngành giày bảo hộ đã thay đổi rất nhiều. Những đôi giày mới nhẹ hơn, êm hơn, trông giống giày thể thao, mà vẫn đạt đầy đủ tiêu chuẩn an toàn.
Vì sao giày bảo hộ phải nhẹ và êm hơn?
Một công nhân kho vận hoặc dây chuyền lắp ráp có thể đi bộ hàng chục nghìn bước mỗi ca. Mỗi 100 gram tăng thêm ở mỗi chiếc giày, nhân lên hàng nghìn lần nhấc chân mỗi ngày, tạo thành gánh nặng đáng kể cho bàn chân, đầu gối và cột sống. Giày nặng, cứng còn là nguyên nhân phổ biến của đau gót chân, chuột rút và các rối loạn cơ xương khớp khi đứng lâu.
Hệ quả thực tế là người lao động có xu hướng tháo giày ra giữa ca, mang giày quá cỡ cho đỡ chật, hoặc giẫm gót giày. Khi đó, giày dù đạt chuẩn cũng không còn bảo vệ đúng như thiết kế. Giày vừa vặn, nhẹ và êm vì thế là một yếu tố an toàn, không chỉ là sự thoải mái.
Các công nghệ giúp giày bảo hộ nhẹ hơn
Các nhà sản xuất hàng đầu thế giới, đặc biệt là các trung tâm giày cao cấp ở Ý, đã đi đầu trong việc kết hợp chuyên môn của nhà sản xuất máy móc, xưởng khuôn và nhà thiết kế kỹ thuật để tạo ra giày nhẹ hơn mà không giảm khả năng bảo vệ. Một số mẫu ủng PU thế hệ mới đã nhẹ hơn gần một nửa so với ủng truyền thống. Bảng dưới đây tổng hợp các công nghệ chính và điều người mua cần lưu ý:
| Bộ phận | Công nghệ truyền thống | Công nghệ mới | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|---|
| Đế giày | Cao su đặc | PU hai mật độ, PU/TPU, PU/cao su | Đế PU nhẹ và êm; đế cao su nitrile chịu nhiệt và chống dầu tốt hơn. |
| Mũi bảo vệ | Mũi thép | Mũi composite, mũi nhôm | Composite nhẹ, không dẫn nhiệt, không kích hoạt cổng dò kim loại. |
| Lót chống đâm | Tấm thép | Tấm vải kỹ thuật phi kim loại | Nhẹ và dẻo hơn, nhưng cần xem ký hiệu PL hoặc PS để biết mức bảo vệ. |
| Thân giày | Da bò dày | Vải lưới kỹ thuật, microfiber | Thoáng khí hơn; với môi trường ướt nên chọn loại chống thấm. |
| Ủng | Cao su, PVC | PU đúc một khối | Nhẹ hơn nhiều, giữ ấm tốt, chống dầu, phù hợp nhà máy thực phẩm. |
Với môi trường ẩm ướt như nhà máy thực phẩm hay kho lạnh, ủng PU đúc một khối là ví dụ rõ nhất cho xu hướng này. Bạn có thể tham khảo các dòng ủng chống nước, chống trơn trong danh mục ủng bảo hộ.
Ký hiệu mới trên giày bảo hộ theo EN ISO 20345:2022
Thay đổi đáng chú ý nhất là phân biệt rõ ba loại lót chống đâm xuyên. Ký hiệu P dành cho lót kim loại. Ký hiệu PL dành cho lót phi kim loại được thử với đinh 4,5 mm. Ký hiệu PS dành cho lót phi kim loại được thử với đinh 3 mm, mức khắt khe hơn. Vì vậy, giày ghi S1PS hoặc S3S sẽ chống được vật nhọn nhỏ tốt hơn giày ghi S1PL hoặc S3L. Ngoài ra, khả năng chống trơn trượt cơ bản nay là yêu cầu bắt buộc, và ký hiệu SR được dùng cho giày đạt thêm bài thử trên sàn gạch dính glycerine, thay cho các ký hiệu SRA, SRB, SRC trước đây.
Nếu doanh nghiệp bạn đang làm việc với khách hàng hoặc tập đoàn mẹ áp dụng tiêu chuẩn Mỹ hay Úc, sự khác biệt giữa các hệ tiêu chuẩn được so sánh trong bài tiêu chuẩn EN, ANSI, AS/NZS cho PPE: nhà máy nên chọn gì?.
Giày nhẹ có bền bằng giày truyền thống không?
Đây là băn khoăn phổ biến nhất của bộ phận mua hàng. Câu trả lời là tùy môi trường. Đế PU nhẹ và êm, nhưng không chịu được nhiệt độ cao và có thể bị thủy phân nếu để lâu trong môi trường ẩm nóng mà không dùng đến. Với xưởng đúc, nhà máy thép hay công việc gần nguồn nhiệt, giày đế cao su nitrile vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Để so sánh đúng, doanh nghiệp nên tính chi phí trên mỗi tháng sử dụng thay vì giá mua. Một đôi giày rẻ nhưng phải thay sau ba tháng thường tốn kém hơn một đôi giày tốt dùng được một năm, chưa kể chi phí khi xảy ra tai nạn. Bài chi phí PPE so với tai nạn lao động phân tích cụ thể bài toán này. Dù chọn loại nào, giày cũng cần được thay đúng lúc. Các dấu hiệu cần thay được tổng hợp trong bài khi nào nên thay giày bảo hộ? Đừng chờ quá muộn.
Chọn giày bảo hộ thế hệ mới như thế nào?
Thay vì chỉ nhìn kiểu dáng hay giá, người mua nên đánh giá theo các tiêu chí sau:
- Ký hiệu tiêu chuẩn phù hợp vị trí: S1PS cho kho vận khô ráo, S3S cho công trường và môi trường ẩm, có SR nếu sàn trơn.
- Trọng lượng: giày thể thao bảo hộ hiện nay thường dưới 600 gram mỗi chiếc với size trung bình.
- Vật liệu đế phù hợp môi trường: PU cho môi trường thường, cao su nitrile cho nhiệt độ cao và dầu nặng.
- Form giày: độ rộng lòng giày phù hợp bàn chân người Việt, thường rộng bản hơn chân người châu Âu.
- Chế độ bảo hành và nguồn hàng: chính hãng, có CO/CQ, có nhà cung cấp hỗ trợ đổi size khi cấp phát số lượng lớn.
Câu hỏi thường gặp về giày bảo hộ thế hệ mới
Giày bảo hộ nhẹ có chống va đập kém hơn giày nặng không?
- Không. Mọi giày đạt EN ISO 20345 đều có mũi bảo vệ chịu được lực va đập 200 J, dù là mũi thép hay composite. Giày nhẹ hơn nhờ vật liệu đế, thân và lót chống đâm, không phải nhờ giảm khả năng bảo vệ của mũi giày.
Giày ghi S1P mua trước đây có còn dùng được không?
- Vẫn dùng được nếu chứng nhận còn hiệu lực và giày chưa hư hỏng. Ký hiệu S1P theo bản cũ tương đương nhóm lót chống đâm thép hoặc phi kim loại thử với đinh 4,5 mm. Khi mua mới, nên ưu tiên S1PS nếu môi trường có nhiều vật nhọn nhỏ như ghim, đinh vít.
Vì sao ủng PU để lâu trong kho lại bị nứt đế?
- Đế PU có thể bị thủy phân khi lưu kho lâu trong môi trường nóng ẩm mà không được sử dụng. Doanh nghiệp nên quản lý tồn kho theo nguyên tắc nhập trước xuất trước, không tích trữ quá nhiều giày ủng PU, và mua từ nhà cung cấp có hàng mới theo lô.
