Ngành bảo hộ lao động là gì, học gì, ra làm công việc nào và học ở đâu. Tìm hiểu chế độ bảo hộ lao động theo pháp luật và xu hướng phát triển của ngành hiện nay.
Ngành Bảo Hộ Lao Động Là Gì? Công Việc Và Xu Hướng
Ngành bảo hộ lao động là gì là câu hỏi được nhiều học sinh, sinh viên và cả người đi làm quan tâm khi tìm hiểu về một lĩnh vực gắn liền với sự an toàn của hàng triệu người lao động mỗi ngày. Không chỉ dừng ở việc trang bị mũ, giày hay găng tay bảo hộ, đây còn là một ngành đào tạo bài bản với nhiều vị trí việc làm cụ thể tại doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.
Bảo Hộ Lao Động Là Gì? Hai Cách Hiểu Cần Phân Biệt
Trước khi tìm hiểu về ngành học, cần phân biệt rõ hai lớp nghĩa của cụm từ "bảo hộ lao động". Theo cách hiểu pháp lý, bảo hộ lao động là tổng hợp các biện pháp pháp lý, kỹ thuật, tổ chức, bảo vệ môi trường và các biện pháp khác nhằm phòng ngừa, ngăn chặn các yếu tố nguy hiểm, độc hại phát sinh trong quá trình lao động, cải thiện điều kiện lao động và bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Theo điểm b khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, bảo hộ lao động còn là một trong những quyền mà người lao động được người sử dụng lao động bảo đảm thực hiện.
Trong đời sống hàng ngày, "bảo hộ lao động" cũng thường được dùng để chỉ trực tiếp các phương tiện bảo hộ cá nhân như giày bảo hộ, găng tay bảo hộ, mũ và quần áo bảo hộ. Cách dùng này không sai nhưng chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh tổng thể của ngành.
Ngành Bảo Hộ Lao Động Đào Tạo Những Gì
Theo giới thiệu từ Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Bảo hộ lao động là ngành học mang mã ngành 7850201, đón đầu xu hướng phát triển trong nền kinh tế hội nhập toàn cầu. Ngành ứng dụng kiến thức về an toàn và vệ sinh lao động để nghiên cứu nguyên nhân, tìm giải pháp phòng ngừa tai nạn lao động, các yếu tố độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường và sự cố cháy nổ trong sản xuất.
Sinh viên ngành này được đào tạo tích hợp cả hai lĩnh vực quản lý và kỹ thuật an toàn vệ sinh lao động, bao gồm kiến thức về kỹ thuật an toàn cơ khí, máy móc thiết bị, điện, hóa chất, phòng chống cháy nổ, sức khỏe nghề nghiệp, tâm lý lao động và ergonomics. Bên cạnh lý thuyết, chương trình còn trang bị kỹ năng quản lý dự án, điều tra, khảo sát, phân tích, đánh giá môi trường lao động và đề xuất giải pháp công nghệ phù hợp. Một điểm đáng chú ý là chương trình được thiết kế với hơn 45% thời lượng học tại doanh nghiệp hoặc phòng thí nghiệm, giúp sinh viên tiếp cận thực tế ngay trong quá trình học thay vì chỉ học lý thuyết trên giảng đường.
Học Ngành Bảo Hộ Lao Động Ra Làm Công Việc Gì
Với câu hỏi học bảo hộ lao động làm gì, có thể thấy phạm vi công việc của ngành khá rộng. Kỹ sư hoặc cử nhân tốt nghiệp ngành Bảo hộ lao động có thể ứng tuyển vào các doanh nghiệp sản xuất, tập đoàn đa quốc gia, dự án công trình xây dựng hoặc cơ quan quản lý nhà nước về an toàn lao động. Các vị trí công việc bảo hộ lao động cụ thể gồm: tư vấn xây dựng hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế, vận hành và đánh giá hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp tại doanh nghiệp, quản lý rủi ro trong lao động, đánh giá viên các hệ thống quản lý chất lượng, an toàn, môi trường, hoặc thanh tra, kiểm tra và kiểm định tại cơ quan quản lý nhà nước.
Ngoài con đường đi làm thuê, người học ngành này còn có thể khởi nghiệp bằng các công ty tư vấn, đào tạo và xử lý sự cố liên quan đến an toàn vệ sinh lao động, phục vụ cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp. Với đặc thù doanh nghiệp nào cũng cần đảm bảo an toàn lao động, đây là ngành có phạm vi tuyển dụng trải rộng qua nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau, từ sản xuất, xây dựng đến dịch vụ.
Học Ngành Bảo Hộ Lao Động Ở Đâu
Với câu hỏi học bảo hộ lao động ở đâu, hiện tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng là một trong những cơ sở đào tạo có chương trình cử nhân (4 năm) và kỹ sư (5 năm) ngành Bảo hộ lao động, với đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm và sự tham gia giảng dạy của các chuyên gia OHS (Occupational Health and Safety) đang làm việc tại doanh nghiệp. Người quan tâm nên tìm hiểu thêm thông tin tuyển sinh, chương trình đào tạo cụ thể và chuẩn đầu ra tại các trường đại học có đào tạo khối ngành kỹ thuật, an toàn lao động và môi trường trước khi đăng ký xét tuyển, vì mỗi trường có thể có tên gọi chuyên ngành hoặc chương trình đào tạo hơi khác nhau.
Chế Độ Bảo Hộ Lao Động Theo Quy Định Pháp Luật
Bên cạnh khía cạnh ngành học, người làm bảo hộ lao động tại doanh nghiệp cần nắm rõ khung pháp lý liên quan. Theo Mục 3 Chương II Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, chế độ bảo hộ lao động và chăm sóc sức khỏe người lao động bao gồm bảy nội dung chính. Thứ nhất là trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động làm công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại. Thứ hai là phân loại nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành. Thứ ba là chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật cho người lao động làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, có hại.
Bốn nội dung còn lại gồm: khám sức khỏe định kỳ và điều trị bệnh nghề nghiệp, kiểm soát thời giờ làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, tổ chức điều dưỡng phục hồi sức khỏe, và quản lý hồ sơ sức khỏe người lao động. Riêng với việc trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân, pháp luật quy định rõ doanh nghiệp phải cấp đúng chủng loại, đúng đối tượng, đủ số lượng, không được phát tiền thay cho việc trang cấp, đồng thời phải hướng dẫn và giám sát người lao động sử dụng đúng cách.
Phương Tiện Bảo Hộ Cá Nhân. Công Cụ Thực Thi Hàng Ngày
Dù ngành bảo hộ lao động bao trùm nhiều nội dung về quản lý và pháp lý, phương tiện bảo hộ cá nhân vẫn là công cụ thực thi trực tiếp và dễ nhận thấy nhất tại nơi làm việc. Giày bảo hộ giúp bảo vệ đôi chân khỏi va đập, vật sắc nhọn hoặc trơn trượt trên nền xưởng, trong khi găng tay bảo hộ bảo vệ đôi tay trước nguy cơ cắt, hóa chất hoặc nhiệt độ cao tùy theo từng loại công việc cụ thể. Việc chọn đúng loại giày bảo hộ, găng tay bảo hộ theo đúng mối nguy tại từng vị trí công việc là một phần quan trọng trong công việc bảo hộ lao động hàng ngày của bộ phận an toàn tại doanh nghiệp. Các đơn vị cung cấp thiết bị bảo hộ lao động như TrangThietbi.vn hiện cung cấp đa dạng phương tiện bảo vệ cá nhân đạt chuẩn, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng danh mục trang cấp phù hợp với từng vị trí công việc theo đúng quy định pháp luật.
Xu Hướng Ngành Bảo Hộ Lao Động Hiện Nay
Nhu cầu nhân lực ngành bảo hộ lao động đang tăng lên rõ rệt cùng với làn sóng đầu tư của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam, vốn thường yêu cầu tiêu chuẩn an toàn lao động nghiêm ngặt theo chuẩn quốc tế ngay từ khi vận hành nhà máy. Bên cạnh đó, xu hướng chuyển đổi số trong quản lý an toàn lao động cũng đang phát triển, với việc ứng dụng phần mềm quản lý EHS, cảm biến cảnh báo môi trường làm việc và thiết bị bảo hộ tích hợp công nghệ để giám sát rủi ro theo thời gian thực thay vì chỉ dựa vào kiểm tra thủ công định kỳ.
Ngoài ra, các tiêu chí về phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng ngày càng gắn liền với hồ sơ an toàn lao động, khiến vai trò của người làm công tác bảo hộ lao động không chỉ dừng ở việc tuân thủ quy định, mà còn góp phần trực tiếp vào uy tín và khả năng hợp tác quốc tế của doanh nghiệp.
Kết Luận
Tóm lại, ngành bảo hộ lao động là gì không chỉ là câu hỏi về một lĩnh vực đào tạo, mà còn liên quan đến cả hệ thống pháp lý, công việc thực tế và xu hướng phát triển gắn liền với sự an toàn của người lao động. Từ chương trình đào tạo tích hợp quản lý và kỹ thuật, các vị trí việc làm đa dạng tại doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, đến việc tuân thủ đúng chế độ bảo hộ lao động theo pháp luật, đây là ngành có vai trò ngày càng quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nguồn tham khảo:
- Trường Đại học Tôn Đức Thắng, chuyên trang tuyển sinh, mục ngành Bảo hộ lao động
- Thư Viện Pháp Luật, "Bảo hộ lao động là gì? Chế độ bảo hộ lao động của người lao động", căn cứ Bộ luật Lao động 2019 và Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015
