Kính bảo hộ lao động là thiết bị bảo vệ mắt cơ bản nhưng thường bị xem nhẹ, trong khi chấn thương mắt tại nơi làm việc có thể để lại hậu quả vĩnh viễn. Việc chọn đúng cấp bảo vệ theo tiêu chuẩn EN 166 (châu Âu) hoặc ANSI Z87.1 (Hoa Kỳ) quan trọng hơn nhiều so với chọn theo kiểu dáng hoặc giá. Bài viết này giải thích cách đọc ký hiệu trên kính và nguyên tắc chọn theo rủi ro công việc.
Cấp quang học theo EN 166
Tiêu chuẩn EN 166 phân loại kính theo ba cấp quang học, thể hiện chất lượng và độ méo hình ảnh khi nhìn qua tròng kính.
- Cấp 1 cho chất lượng quang học cao nhất, phù hợp để đeo liên tục suốt ca làm việc mà không gây mỏi mắt hoặc nhìn sai lệch; đây là cấp phù hợp cho hầu hết ứng dụng công nghiệp cần đeo kính nhiều giờ liên tục.
- Cấp 2 phù hợp để dùng không liên tục, trong thời gian ngắn hơn.
- Cấp 3 chỉ phù hợp dùng trong thời gian rất ngắn, không nên dùng để đeo kéo dài.
Kính bảo hộ chất lượng cao sử dụng trong môi trường công nghiệp
Khi chọn kính cho công nhân phải đeo suốt ca làm việc, luôn ưu tiên cấp 1 để tránh gây mỏi mắt hoặc giảm hiệu suất làm việc do nhìn không rõ.
Ký hiệu chống va đập: S, F, B, A
Bên cạnh cấp quang học, EN 166 còn có ký hiệu thể hiện mức độ chịu va đập của tròng kính, xếp theo thứ tự tăng dần về năng lượng va đập chịu được.
- Ký hiệu S là độ bền tăng cường, phù hợp môi trường rủi ro thấp.
- Ký hiệu F là khả năng chịu va đập năng lượng thấp, khoảng 45 m/s, phù hợp công việc sản xuất chung, lắp ráp, bảo trì nhẹ.
- Ký hiệu B là khả năng chịu va đập năng lượng trung bình, khoảng 120 m/s, phù hợp công việc mài, gia công cơ khí, xưởng kỹ thuật có mảnh vụn bắn ra với tốc độ cao hơn.
- Ký hiệu A là mức cao nhất trong EN 166, chịu va đập năng lượng cao khoảng 190 m/s, dùng cho môi trường rủi ro cao nhất như gia công kim loại tốc độ cao hoặc môi trường có khả năng bắn vật thể mạnh.
Việc chọn đúng ký hiệu cần dựa trên đánh giá rủi ro thực tế của công việc, không nên mặc định chọn cấp cao nhất cho mọi vị trí vì kính chịu va đập cao thường dày và nặng hơn, có thể gây khó chịu khi không cần thiết.
Ký hiệu bảo vệ bổ sung khác
Ngoài cấp quang học và chống va đập, kính có thể có thêm các ký hiệu bảo vệ bổ sung cho từng loại rủi ro cụ thể: ký hiệu cho khả năng chống hóa chất và giọt bắn phù hợp với công việc tiếp xúc hóa chất dạng lỏng, ký hiệu cho khả năng chống bụi mịn phù hợp với môi trường nhiều bụi, ký hiệu cho khả năng chống kim loại nóng chảy và chất rắn nóng phù hợp với công việc hàn hoặc đúc kim loại, và ký hiệu cho khả năng chịu được hồ quang điện phù hợp với công việc điện. Khi chọn kính cho công việc có nhiều loại rủi ro cùng lúc, cần đối chiếu đầy đủ các ký hiệu trên nhãn với từng loại rủi ro đã xác định, không chỉ nhìn vào một ký hiệu nổi bật nhất. Với công việc hàn cần bảo vệ mắt trước tia hồ quang và kim loại nóng, nên tham khảo thêm yêu cầu riêng cho kính hàn chuyên dụng, khác với kính bảo hộ thông thường dùng cho công việc sản xuất phổ thông, và cần phối hợp đồng bộ với găng tay da hàn phù hợp với kiểu hàn đang thực hiện.
Tiêu chuẩn ANSI Z87.1 và điểm khác biệt với EN 166
ANSI Z87.1 là tiêu chuẩn kính bảo hộ của Hoa Kỳ, có cấu trúc phân loại khác với EN 166 nhưng cùng mục tiêu đảm bảo khả năng chịu va đập và bảo vệ mắt phù hợp với từng loại rủi ro. Với nhà máy FDI cần hồ sơ công bố cho nhiều thị trường xuất khẩu khác nhau, nên ưu tiên chọn kính đạt đồng thời cả hai tiêu chuẩn nếu có, giúp đơn giản hóa việc chọn trang bị mà không cần phân biệt riêng theo từng thị trường. Khi đọc thông số sản phẩm từ nhà cung cấp, cần xác nhận rõ kính đạt chuẩn nào, vì không phải mọi kính bảo hộ trên thị trường đều có chứng nhận đầy đủ dù được quảng cáo chung là "đạt chuẩn quốc tế", tương tự nguyên tắc kiểm tra test report trước khi mua số lượng lớn trình bày trong bài giày bảo hộ Hans Hàn Quốc.
Cách chọn kính bảo hộ theo vị trí công việc
Với nhân viên văn phòng tại khu vực sản xuất không trực tiếp thao tác máy móc, kính cấp quang học 1 với chống va đập F cơ bản thường đã đủ đáp ứng. Với công nhân vận hành máy gia công, mài, cắt kim loại, nên chọn kính với chống va đập B hoặc cao hơn tùy mức độ rủi ro cụ thể của từng loại máy. Với kỹ thuật viên tiếp xúc hóa chất dạng lỏng có khả năng bắn vào mắt, cần chọn kính có ký hiệu chống hóa chất, tốt nhất kết hợp với kính bảo hộ dạng kín thay vì kính hở hai bên thông thường, và nên trang bị đồng thời găng tay chống hóa chất cùng quy trình ứng phó phù hợp. Việc phân nhóm trang bị theo đúng rủi ro từng vị trí, tương tự nguyên tắc trong bài danh mục MRO cho nhà máy, giúp tối ưu chi phí mà vẫn đảm bảo đủ mức bảo vệ cần thiết cho từng công việc.
Hướng dẫn chọn kính bảo hộ lao động theo từng ngành nghề
Bảo quản và thay kính bảo hộ
Kính bảo hộ cần được thay khi tròng kính bị trầy xước nhiều làm giảm khả năng nhìn rõ, nứt hoặc biến dạng sau va đập dù không thấy hư hỏng rõ ràng, vì lớp vật liệu chịu va đập có thể đã mất tác dụng sau một lần va đập mạnh dù chưa vỡ hoàn toàn. Nên vệ sinh kính bằng dung dịch chuyên dụng, tránh dùng vật liệu có thể gây trầy xước thêm bề mặt tròng kính, và bảo quản trong hộp hoặc túi riêng khi không sử dụng để tránh va đập không cần thiết làm giảm tuổi thọ kính, tương tự nguyên tắc bảo quản PPE chung trong bài EHS là gì và vai trò trong nhà máy.
Câu hỏi thường gặp
Kính bảo hộ cấp quang học nào phù hợp đeo cả ca làm việc?
- Cấp 1 là phù hợp nhất để đeo liên tục suốt ca mà không gây mỏi mắt. Cấp 2 và 3 chỉ phù hợp dùng trong thời gian ngắn hoặc không liên tục.
Ký hiệu B và A trên kính khác nhau thế nào?
- B là mức chịu va đập năng lượng trung bình (khoảng 120 m/s), phù hợp gia công cơ khí thông thường. A là mức cao nhất (khoảng 190 m/s), dùng cho môi trường rủi ro va đập cao hơn.
Kính bảo hộ thường có cần thêm kính chống hóa chất riêng không?
- Nếu công việc chỉ có rủi ro va đập cơ học, không cần. Nếu có tiếp xúc hóa chất dạng lỏng, cần chọn kính có ký hiệu chống hóa chất hoặc dùng loại kính kín (goggles) chuyên dụng.
Mua kính bảo hộ ở đâu để đảm bảo đúng tiêu chuẩn công bố?
- Nên mua từ nhà phân phối có hóa đơn và có thể cung cấp test report khi được yêu cầu. Xem thêm các mẫu hiện có tại danh mục bảo vệ mắt.
Trang bị kính bảo hộ đúng tiêu chuẩn cho nhà máy cùng D&T
D&T cung cấp kính bảo hộ đạt chuẩn EN 166 và ANSI Z87.1 với đầy đủ cấp bảo vệ, hỗ trợ tư vấn chọn đúng loại theo rủi ro công việc và báo giá theo số lượng lớn cho nhà máy FDI. Gọi hotline 0933 568 088 hoặc xem thêm tại danh mục bảo vệ mắt hoặc danh mục mũ bảo hộ Honeywell để nhận tư vấn và báo giá.
D&T | Trangthietbi.vn
