Fit Test Mặt Nạ Là Gì Và Vì Sao Không Thể Bỏ Qua
Fit test là quy trình kiểm tra độ kín khít giữa mặt nạ hoặc khẩu trang phòng độc với khuôn mặt của từng người đeo cụ thể, đảm bảo không khí bên ngoài không lọt qua các khe hở quanh mép mặt nạ vào đường hô hấp. Đây là bước quan trọng mà nhiều nhà máy bỏ qua, chỉ phát mặt nạ đạt chứng nhận mà không kiểm tra xem mặt nạ đó có thực sự ôm khít với khuôn mặt từng cá nhân hay không.
kiểm tra độ kín khít hô hấp Fit Testing cho mặt nạ phòng độc
Một mặt nạ đạt chứng nhận lọc bụi cao nhưng không ôm khít khuôn mặt người đeo sẽ không đạt hiệu quả bảo vệ như công bố, vì không khí ô nhiễm có thể lọt qua khe hở mà không qua lớp lọc. Đây là lý do fit test là yêu cầu bắt buộc theo quy định OSHA 1910.134 với bất kỳ nhân viên nào sử dụng mặt nạ ôm khít dạng áp suất âm hoặc dương. Với nhà máy dùng nhiều loại khẩu trang trong danh mục mặt nạ phòng độc, nên lập danh sách fit test riêng cho từng mẫu đang sử dụng.
Hai Phương Pháp Kiểm Tra: Định Tính Và Định Lượng
Kiểm tra định tính (qualitative fit test - QLFT) dựa vào phản ứng cảm giác của người đeo khi tiếp xúc với một chất thử có mùi hoặc vị đặc trưng (như dung dịch có vị ngọt, vị đắng hoặc khói gây kích ứng nhẹ) được phun vào khu vực quanh mặt nạ. Nếu người đeo không cảm nhận được mùi hoặc vị trong suốt bài kiểm tra với nhiều động tác đầu và hơi thở khác nhau, mặt nạ được xem là đạt yêu cầu kín khít.
Kiểm tra định lượng (quantitative fit test - QNFT) sử dụng thiết bị đo chuyên dụng để tính toán chính xác bằng số liệu mức độ không khí lọt vào bên trong mặt nạ, đưa ra một "hệ số kín khít" cụ thể. Phương pháp này bắt buộc áp dụng khi mặt nạ cần đạt hệ số kín khít trên 100 ví dụ khi kiểm tra mặt nạ toàn mặt để đạt mức bảo vệ tối đa (APF 50) theo quy định.
| Phương pháp | Cách thực hiện | Khi nào bắt buộc dùng |
|---|---|---|
| Định tính (QLFT) | Dựa vào cảm nhận mùi/vị của người đeo | Mặt nạ yêu cầu hệ số kín khít ≤100 |
| Định lượng (QNFT) | Đo bằng thiết bị, ra số liệu cụ thể | Mặt nạ yêu cầu hệ số kín khít >100 |
Ai Cần Thực Hiện Fit Test Và Khi Nào
Theo quy định, bất kỳ nhân viên nào sử dụng mặt nạ ôm khít dạng áp suất âm hoặc dương đều cần được fit test bao gồm cả mặt nạ lọc bụi dùng một lần, không loại trừ loại nào chỉ vì có vẻ đơn giản. Với mặt nạ dạng áp suất dương như PAPR (powered air-purifying respirator) hoặc mặt nạ cấp khí qua ống dẫn, có hai cách thực hiện được chấp nhận: chuyển đổi tạm thời sang chế độ áp suất âm với phin lọc phù hợp để test theo quy trình thông thường, hoặc dùng một mặt nạ áp suất âm khác có cùng bề mặt tiếp xúc để làm mặt nạ đại diện cho việc kiểm tra.
Fit test cần được thực hiện với đúng loại, mẫu, kiểu dáng và kích cỡ mặt nạ mà nhân viên sẽ sử dụng thực tế trong công việc không thể dùng kết quả fit test của một mẫu mặt nạ khác để áp dụng cho mẫu mặt nạ nhân viên sẽ đeo hàng ngày.
Yêu Cầu Về Người Thực Hiện Và Lưu Hồ Sơ
Người thực hiện fit test không cần có chứng chỉ chuyên môn đặc biệt, nhưng cần có khả năng pha chế đúng dung dịch thử, hiệu chuẩn thiết bị đo (với kiểm tra định lượng), thực hiện đúng quy trình kiểm tra, nhận biết được khi nào bài kiểm tra không hợp lệ cần làm lại, và đảm bảo thiết bị hoạt động chính xác. Với kiểm tra định lượng, người thực hiện còn cần biết cách tính toán hệ số kín khít từ số liệu đo được.
Bộ kit kiểm tra độ kín mặt nạ hô hấp định tính QLFT chính hãng
Nhà máy cần lưu hồ sơ đầy đủ cho mỗi lần fit test, bao gồm tên nhân viên, loại kiểm tra đã thực hiện, mẫu mặt nạ cụ thể đã test, ngày kiểm tra và kết quả đạt được đây là hồ sơ quan trọng cần xuất trình khi có kiểm toán an toàn lao động từ công ty mẹ hoặc cơ quan chức năng, tương tự nguyên tắc lưu hồ sơ pháp lý đầy đủ đã trình bày trong bài ISO 45001:2018 là gì.
Tần Suất Thực Hiện Và Những Thay Đổi Cần Test Lại
Fit test không phải là việc làm một lần rồi để mãi cần thực hiện định kỳ hàng năm theo quy định, và quan trọng hơn, cần làm lại ngay bất cứ khi nào có thay đổi có thể ảnh hưởng đến độ kín khít của mặt nạ với khuôn mặt người đeo. Các thay đổi này bao gồm sụt hoặc tăng cân đáng kể, phẫu thuật thẩm mỹ vùng mặt, có sẹo mới hoặc thay đổi răng ảnh hưởng đến hình dạng khuôn mặt, hoặc chuyển sang dùng mẫu mặt nạ khác.
Nhà máy nên xây dựng quy trình nhắc nhở định kỳ và có cơ chế để nhân viên tự báo cáo khi có thay đổi ngoại hình đáng kể cần fit test lại ngay, không chỉ chờ đến chu kỳ hàng năm, tương tự nguyên tắc chủ động cập nhật theo thay đổi thực tế đã trình bày trong bài vật tư tiêu hao trong nhà máy. Thương hiệu 3M hiện cung cấp nhiều mẫu mặt nạ có cùng bề mặt tiếp xúc, giúp việc chuyển đổi mẫu khi fit test lại thuận tiện hơn.
Câu Hỏi Thường Gặp
Fit test có áp dụng cho khẩu trang N95 dùng một lần không?
- Có, quy định không loại trừ khẩu trang dùng một lần. Bất kỳ mặt nạ ôm khít nào dùng cho mục đích bảo vệ hô hấp bắt buộc đều cần fit test cho người đeo cụ thể.
Kiểm tra định tính có đáng tin cậy như định lượng không?
- Với mức bảo vệ yêu cầu không quá cao (hệ số kín khít dưới 100), định tính vẫn đủ đáng tin cậy. Với yêu cầu bảo vệ cao hơn, cần chuyển sang định lượng để có số liệu chính xác.
Nhân viên có bộ râu dày có thể fit test đạt không?
- Thường rất khó đạt do râu làm giảm khả năng tiếp xúc kín giữa mép mặt nạ và da mặt, nên nhà máy cần có chính sách riêng cho trường hợp này, có thể chuyển sang loại mặt nạ khác không yêu cầu độ kín khít tuyệt đối.
Mua mặt nạ phòng độc và bộ dụng cụ fit test ở đâu?
- Nên chọn nhà phân phối hiểu rõ quy trình fit test và có thể tư vấn đầy đủ. Xem thêm tại danh mục bảo vệ hô hấp và mặt nạ phòng độc 3M 6200.
Hỗ Trợ Tư Vấn Fit Test Và Trang Bị Mặt Nạ Phòng Độc Cùng D&T
D&T cung cấp mặt nạ phòng độc chính hãng cùng tư vấn quy trình fit test đúng chuẩn, hỗ trợ nhà máy xây dựng hồ sơ kiểm tra đầy đủ và báo giá theo số lượng lớn. Gọi hotline 0933 568 088 hoặc xem thêm tại danh mục bảo hộ lao động để trang bị đồng bộ cho toàn nhà máy.
Trangthietbi.vn
