Đăng bởi Admin vào lúc 10/09/2026
Tiêu chuẩn găng tay cách điện theo IEC 60903 quốc tế và QCVN 24:2014/BLĐTBXH tại Việt Nam: phân loại Class 00-4, yêu cầu kỹ thuật, thời hạn kiểm định.
Tiêu chuẩn găng tay cách điện không phải một con số duy nhất in trên bao bì, mà là cả một hệ thống phân loại theo cấp điện áp, yêu cầu kỹ thuật về cơ, về điện, về nhiệt, cùng quy định kiểm định định kỳ bắt buộc. Với thợ điện, đây là loại phương tiện bảo vệ cá nhân mà sai lầm khi chọn hoặc bỏ qua kiểm định có thể trả giá bằng tính mạng. Bài viết dưới đây hệ thống hóa đầy đủ cả hai khung tiêu chuẩn đang áp dụng: tiêu chuẩn quốc tế IEC 60903 và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 24:2014/BLĐTBXH của Việt Nam.
Trên phạm vi toàn cầu, khung tiêu chuẩn được viện dẫn phổ biến nhất là IEC 60903, do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế ban hành. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn này được chuyển dịch tương đương thành TCVN 8084:2009 (IEC 60903:2002), và cũng chính là văn bản kỹ thuật gốc mà quy chuẩn QCVN 24:2014/BLĐTBXH viện dẫn trực tiếp trong toàn bộ nội dung của mình.
Theo hệ thống quốc tế, găng tay cách điện được chia thành sáu cấp, ký hiệu bằng Class 00, Class 0, Class 1, Class 2, Class 3 và Class 4, tương ứng với mức điện áp sử dụng tối đa tăng dần. Class 00 và Class 0 phù hợp với hệ thống hạ thế (dưới 1.000V AC), trong khi Class 1 đến Class 4 dùng cho hệ thống trung thế và cao thế với điện áp thử nghiệm lên tới hàng chục nghìn Volt. Mỗi cấp đều có điện áp thử nghiệm kiểm chứng cao hơn nhiều lần so với điện áp sử dụng thực tế, nhằm tạo biên độ an toàn trước khi đưa vào sử dụng thực địa.
TCVN 8084:2009 quy định chi tiết kích thước, độ dày tối thiểu, phương pháp thử điện áp và các chỉ tiêu cơ học mà bất kỳ đôi găng tay cách điện nào cũng phải đáp ứng trước khi công bố đạt một cấp cụ thể. Đây chính là nền tảng kỹ thuật mà quy chuẩn Việt Nam kế thừa gần như toàn bộ, thay vì xây dựng một bộ chỉ tiêu riêng biệt.
Tại Việt Nam, găng tay bảo hộ dùng để cách điện được quản lý bởi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 24:2014/BLĐTBXH, ban hành kèm theo Thông tư 37/2014/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2014 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, có hiệu lực thi hành từ ngày 30/6/2015. Quy chuẩn áp dụng cho cả găng tay cách điện đơn thuần lẫn găng tay kết hợp (dùng cùng găng tay da trùm ngoài để bảo vệ cơ học thêm cho lớp cách điện bên trong).
Điều đáng chú ý là văn bản quy chuẩn này quy định phân loại theo cấp gồm: cấp 00, cấp 1, cấp 2, cấp 3 và cấp 4. Đây là điểm khác biệt nhỏ nhưng dễ gây nhầm lẫn so với hệ quốc tế IEC 60903 vốn có đầy đủ sáu cấp từ 00 đến 4 (bao gồm cả Class 0). Khi đối chiếu tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất hoặc đơn vị kiểm định, người dùng nên hỏi rõ đơn vị đang áp dụng đúng theo cấp nào để tránh nhầm lẫn giữa cách gọi trong nước và cách gọi quốc tế.
Bên cạnh phân cấp theo điện áp, QCVN 24:2014/BLĐTBXH còn phân loại găng tay theo khả năng chịu tác nhân môi trường đặc thù, gồm năm loại: Loại A chịu axit, Loại H chịu dầu, Loại Z chịu ôzôn, Loại R chịu đồng thời axit, dầu và ôzôn, và Loại C chịu được nhiệt độ cực thấp. Việc chọn đúng loại thuộc tính riêng quan trọng không kém việc chọn đúng cấp điện áp, đặc biệt với thợ điện làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường công nghiệp có hóa chất.
Mỗi cấp điện áp tương ứng với một ngưỡng sử dụng và ngưỡng thử nghiệm khác nhau.
Theo quy chuẩn, độ bền kéo trung bình của vật liệu găng tay không được nhỏ hơn 16 MPa, độ giãn dài trung bình tại thời điểm đứt không được nhỏ hơn 600%, còn biến dạng dư sau khi kéo không được vượt quá 15%. Với riêng khả năng chịu xuyên thủng về cơ, găng tay cách điện thông thường phải đạt giá trị trung bình lớn hơn 18N/mm², trong khi găng tay kết hợp phải đạt giá trị lực lớn hơn 60N. Găng tay kết hợp còn phải đáp ứng thêm yêu cầu về khả năng chịu mài mòn, chịu cắt và chịu xé theo các ngưỡng cụ thể được quy định trong TCVN 8084:2009.
Tất cả găng tay phải vượt qua thử nghiệm điện áp kiểm chứng và thử nghiệm khả năng chịu điện áp tương ứng với đúng cấp đã công bố. Về yêu cầu nhiệt, găng tay phải có tính chậm cháy, không được cháy lan đến vạch chuẩn cách mép mẫu thử 55mm trong vòng 55 giây sau khi rút ngọn lửa ra. Về yêu cầu lão hóa, sau khi thử nghiệm nhiệt độ cao mô phỏng quá trình lão hóa tự nhiên, độ bền kéo tại thời điểm đứt không được thấp hơn 80% giá trị ban đầu khi chưa lão hóa, đồng thời biến dạng dư vẫn phải nằm trong ngưỡng cho phép.
Đây là nội dung mà rất nhiều đơn vị sử dụng lao động bỏ sót sau khi đã mua đúng loại găng tay đạt chuẩn. Theo quy định tại mục 3.4.3 của QCVN 24:2014/BLĐTBXH, găng tay cách điện phải được thử nghiệm thường xuyên ít nhất một lần trong 6 tháng. Sau mỗi lần thử nghiệm, đơn vị kiểm định phải lập biên bản ghi lại kết quả và xác định thời hạn thử nghiệm tiếp theo đối với sản phẩm đạt yêu cầu; nếu kết quả không đạt, tuyệt đối không được tiếp tục sử dụng găng tay đó. Ngoài ra, quy chuẩn cũng yêu cầu bảo quản găng tay ở nơi khô ráo, thoáng mát, cách xa vật phát nhiệt và tránh các dung môi có hại, đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Với găng tay cách điện sản xuất trong nước, sản phẩm phải được chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy trước khi lưu thông, thông qua tổ chức chứng nhận đã được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chỉ định. Với găng tay nhập khẩu, việc chứng nhận hợp quy được thực hiện theo phương thức thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm, do tổ chức trong nước được chỉ định hoặc tổ chức nước ngoài được thừa nhận thực hiện. Dù sản xuất trong nước hay nhập khẩu, găng tay cách điện trước khi lưu thông trên thị trường đều bắt buộc phải gắn dấu hợp quy và ghi nhãn đầy đủ thông tin theo quy định.
Trên thị trường hiện nay, một số thương hiệu găng tay cách điện được nhiều đơn vị điện lực và nhà thầu cơ điện tin dùng nhờ lịch sử kiểm định lâu năm, gồm Honeywell Salisbury (Mỹ), Novax và Regeltex (châu Âu), cùng một số thương hiệu châu Á như TOWA. Khi chọn mua, dù là thương hiệu nào, người mua vẫn cần yêu cầu đầy đủ chứng nhận hợp quy theo QCVN 24:2014/BLĐTBXH nếu dùng tại Việt Nam, thay vì chỉ dựa vào uy tín thương hiệu để bỏ qua bước kiểm tra giấy tờ.
Cùng với găng tay, tiêu chuẩn ủng cách điện cũng được xây dựng theo logic phân cấp tương tự, dựa trên bộ tiêu chuẩn quốc tế riêng cho giày ủng cách điện. Với công việc thực tế trên lưới điện, nên trang bị đồng bộ cả găng tay và ủng cách điện cùng đạt cấp điện áp tương ứng, thay vì chỉ chú trọng một thiết bị mà bỏ qua thiết bị còn lại trong cùng hệ thống bảo hộ.
Tiêu chuẩn găng tay cách điện là sự kết hợp giữa khung kỹ thuật quốc tế IEC 60903 và quy chuẩn bắt buộc QCVN 24:2014/BLĐTBXH tại Việt Nam, bao trùm từ phân loại cấp điện áp, thuộc tính riêng, đến yêu cầu kỹ thuật khắt khe về cơ, điện, nhiệt và lão hóa. Quan trọng không kém việc chọn đúng cấp khi mua là tuân thủ nghiêm túc thời hạn kiểm định 6 tháng một lần, vì một đôi găng tay cách điện đạt chuẩn nhưng đã quá hạn kiểm định gần như không còn ý nghĩa bảo vệ thực tế. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm các dòng phương tiện bảo hộ lao động đầy đủ tại Trangthietbi.vn hoặc xem chi tiết danh mục bảo hộ lao động để lựa chọn đúng thiết bị phù hợp với môi trường làm việc thực tế.
Nguồn tham khảo: